ਢਿੱਲਵਾਂ* 28 ਅਪ੍ਰੈਲ( ਗੌਰਵ ਮੜੀਆ ) “ਦਿਵਯ ਜਯੋਤੀ ਜਾਗ੍ਰਤੀ ਸੰਸਥਾਨ” ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ “ਵਿਲੱਖਣ ਯੋਗ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਸ਼ਿਵਰ” ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ, “ਸ਼੍ਰੀ ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ” ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਸਵਾਮੀ ਵਿਗਿਆਨਾਨੰਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ “ਯੋਗ” ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ। ਯੋਗ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਮੋਲ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੈ, ਇਹ *ਸਰੀਰ, ਮਨ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਅਟੁੱਟ ਅਵਸਥਾ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਪੂਰਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਪਹੁੰਚ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਸਰਤ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਏਕਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਖੋਜ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਬਦਲਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਮਾਣ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਿਆਵਰਤ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਯੋਗਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ “ਯੋਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ” ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਘ ਦੀ ਮਹਾਂਸਭਾ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ “21 ਜੂਨ” ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ “ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗਾ ਦਿਵਸ”ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇ।”ਯੋਗ” ਦੇ ਰਹੱਸਮਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ‘ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸਵਾਮੀ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਯੋਗਾਸਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਸੰਪੂਰਨ ਯੋਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। “ਯੋਗ” ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮੂਲ “ਯੁਜ” ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਜੁੜਨਾ”। ਯਾਨੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ, ਮਨ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਅਵਸਥਾ ਯੋਗ ਹੈ।
“ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਪਤੰਜਲੀ” ਨੇ “ਯੋਗ” ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ “ਯੋਗ: ਚਿਤ ਵ੍ਰਿਤੀ ਨਿਰੋਧ:” ਭਾਵ ਮਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈ। ਤਦ ਹੀ “ਯੋਗ: ਕਰਮਸੁ ਕੌਸ਼ਲਮ” ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਤੰਜਲੀ “ਯੋਗ ਸੂਤਰ” ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਵਾਮੀ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾੜਾਸਨ, ਦੰਡਾਸਨ, ਕਟੀਚਕ੍ਰਾਸਨ, ਅਰਧ ਚੰਦਰਾਸਨ, ਦਵਿਚਕ੍ਰਿਕਾਸਨ, ਭੁਜੰਗਾਸਨ, ਨਾੜੀ ਸ਼ੋਧਨ, ਅਨੁਲੋਮ ਵਿਲੋਮ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ* ਆਦਿ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਲਾਭਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਸੰਸਥਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ *”ਸੰਜੀਵਿਕਾ”* ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮੌਜੂਦ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ।ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਰਸਮੀ ਜਾਪ ਨਾਲ ਹੋਈ।ਸਾਰੇ ਸਾਧਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਲਾਭ ਮਿਲਿਆ।
